Nadchodzi pierwszy mróz, dzieci są na zewnątrz tylko przez chwilę, a Ty wkrótce słyszysz narzekanie, że jest im zimno. Mimo że mają na sobie buty zimowe z futerkiem, dwie warstwy skarpetek, ciepłe spodnie i kurtkę… a Ty już nie wiesz, co jeszcze dodać. W ostatnich tygodniach to jedno z najczęstszych pytań, które omawiamy z mamami.

Właśnie tutaj powstaje zimowy paradoks: im więcej warstw założymy dzieciom, tym częściej zdarza się, że wcale nie jest im ciepło. Nie dlatego, że za mało się staramy, ale dlatego, że zimowy komfort nie zależy wyłącznie od ilości odzieży. Decyduje głównie to, jak poszczególne warstwy i materiały ze sobą współpracują.

W przypadku dziecięcych stóp jest to podwójnie ważne, ponieważ ciepła w bucie nie wytwarza tylko ocieplenie, ale przede wszystkim przestrzeń na ruch palców, odpowiednie skarpetki i suche środowisko wewnątrz buta. Gdy stopa jest ściśnięta lub wilgotna, żadne futerko nie uratuje sytuacji.

W tym artykule pokażemy Ci krok po kroku, jak prawidłowo ubierać dzieci zimą, aby było im ciepło od stóp do głów, a jednocześnie nie przegrzewały się niepotrzebnie. Zaczniemy od skarpetek i butów, ponieważ to właśnie tam najczęściej rozstrzygają się losy całej zimowej wycieczki. Następnie przejdziemy przez prosty system warstwowy, który sprawdza się w prawdziwym życiu na zewnątrz i pomoże Ci dobrać odzież tak, aby dzieci mogły czuć się komfortowo zimą jak najdłużej.

Dlaczego dziecko ma zimne stopy nawet w super ciepłych butach zimowych?

Wszyscy to znamy. Kupujesz dzieciom buty zimowe, które mają grube futerko, wysoką cholewkę, metka obiecuje komfort nawet przy dużych mrozach. Pierwsza wyprawa na zewnątrz… a po dwudziestu minutach słyszysz, że dzieciom marzną stopy.

W większości przypadków problem nie leży w tym, że buty nie grzeją. Problem tkwi w tym, co dzieje się w środku. Gdy buty są ciaśniejsze, palce nie mogą się w nich ruszać, stopa nie pracuje, a krew gorzej dociera do końcówek. I to jest dokładnie ten moment, w którym stopy zaczynają stygnąć. 

Ciepło zimą to nie tylko kwestia futerka w bucie. O tym, czy stopy są ciepłe, decyduje głównie to, aby palce miały wystarczająco dużo miejsca i mogły się naturalnie poruszać. Spróbuj wyobrazić to sobie na własnym przykładzie: gdy masz stopę ściśniętą w bucie, palce nie mają gdzie się ruszyć ani rozszerzyć, a krew trudniej dociera do ich końcówek. Stopa nie jest ukrwiona i zaczyna marznąć.

Jeśli dodasz do tego wszystkiego bawełniane skarpetki, problem często staje się jeszcze większy. Bawełna jest wprawdzie przyjemna w dotyku, ale ma jedną zasadniczą właściwość: chłonie wilgoć i trzyma ją przy skórze. Gdy tylko dziecko trochę się spoci podczas zabawy, bawełniana skarpetka „wypija” pot jak gąbka i pozostaje mokra. A mokry materiał na zimnie bardzo szybko zaczyna chłodzić. Dzięki temu stopy marzną nawet w butach, które w innym przypadku grzałyby zupełnie bez problemu.

Całość jest właściwie prosta: zimą nie chcemy mieć stopy „owiniętej w wilgoć”. Chcemy, aby pot został odprowadzony, stopa pozostała sucha, a palce miały przestrzeń do ruchu. A odpowiednio dobrane buty dziecięce i materiał skarpetek robią w tej kwestii ogromną różnicę. 

Dlaczego buty barefoot sprawdzają się świetnie również zimą?

Buty barefoot (minimalistyczne) zamiast „zamykać” stopę w wąskim czubku, pozostawiają palcom wystarczająco dużo miejsca i pozwalają stopie pracować naturalnie. I właśnie to jest kluczowe zimą. Gdy stopa może się ruszać, jest lepiej ukrwiona, a tym samym sama się ogrzewa. W chwili, gdy palce mają przestrzeń, by się rozszerzyć, a stopa swobodnie się zgina, krew dociera aż do końcówek i stópka pozostaje cieplejsza.

A gdy dodasz do tego warstwy funkcjonalne z naturalnych materiałów, które odprowadzają wilgoć z dala od ciała (zamiast ją wchłaniać i chłodzić), masz idealną zimową kombinację dla komfortu dzieci na zewnątrz przez cały sezon.

Czy zima to dobry czas na przejście na buty barefoot z klasycznych butów?

Zimowe buty barefoot są bardzo podobne do klasycznych butów zimowych. Są ocieplane, mają grubszą podeszwę niż letnie barefooty, antypoślizgowy bieżnik i często membranę. Główna różnica? Szerszy czubek i większa elastyczność. Zatem przejście z klasycznych butów zimowych na zimowe barefoot jest o wiele łatwiejsze niż na przykład z letnich trampek na sandały barefoot.

Czy dziecku nie będzie zimno w butach barefoot zimą?

,,To pytanie, które otrzymujemy najczęściej. I jest w pełni uzasadnione. Przecież barefoot kojarzymy z cienką podeszwą i minimalną ilością materiału. Jak to może działać na mrozie?”  mówi Klára Borlová, założycielka sklepu internetowego Footic.

,,Wszystko zależy od trzech czynników, które są ze sobą powiązane. Gdy wszystkie trzy pasują, stopy pozostaną ciepłe nawet przy -10 °C. Gdy brakuje choćby jednego, żadne ocieplenie nie pomoże.” kontynuuje Klára z Footic.

Trzy czynniki ciepłych stóp zimą

1. Odpowiedni rozmiar buta

Zupełnie pierwszą rzeczą, która decyduje o tym, czy stopy będą ciepłe zimą, jest odpowiedni rozmiar buta. W bucie zimowym po prostu musi być dodatkowa przestrzeń, nie tylko ze względu na wzrost, ale głównie dlatego, aby zmieściła się w nim cieplejsza skarpetka, a palce miały gdzie pracować. Ciepłe skarpetki zajmują bowiem kilka milimetrów, a gdy but jest „na styk”, stopa od razu zostaje ściśnięta. Dlatego w przypadku nowych butów zimowych dla sprawnie chodzących dzieci zalecamy pozostawienie zapasu (nadmiaru) około 12–15 mm w stosunku do długości bosej stopy. 

Z kolei but jest już za mały w momencie, gdy pozostaje w nim mniej niż 3–5 mm miejsca. Taki but zacznie zimą szkodzić, nawet gdyby był najlepiej ocieplony. Dlaczego? Gdy stopa jest ściśnięta, palce nie mogą się ruszać, stópka jest gorzej ukrwiona i szybko stygnie. To najczęstszy powód zimnych paluszków. 

2. Odpowiednie skarpetki

Skarpetki to zimą jeden z najważniejszych elementów wyposażenia. Nawet jeśli kupisz najlepsze obuwie zimowe, stopy mogą w nim być zimne, jeśli dziecko ma nieodpowiednie skarpetki.

Dlaczego bawełniane skarpetki nie sprawdzają się idealnie zimą? Bawełna jest wprawdzie miękka i przyjemna, ale zachowuje się jak gąbka. Gdy tylko dziecko trochę się spoci podczas chodzenia lub zabawy (a dzieje się to prawie zawsze), bawełniana skarpetka wchłania pot i pozostaje wilgotna. Wilgotny materiał w chłodzie zaczyna szybko chłodzić i dziecku marzną palce nawet w ciepłych butach. To jeden z najczęstszych powodów zimnych stóp u dzieci zimą.

Dlatego w chłodnych miesiącach warto sięgnąć po zimowe skarpetki z materiałów funkcjonalnych, które nie zatrzymują wilgoci przy skórze, ale wręcz przeciwnie – odprowadzają ją. Najlepszym i najbardziej uniwersalnym wyborem są skarpetki merino dla dzieci.

Nie chodzi o to, że bawełna jest „zła”, po prostu nie potrafi tak dobrze pracować z wilgocią, aby zimą utrzymać ciepło. Latem lub w cieplejszych miesiącach często to nie przeszkadza. Jeśli stopy dzieci zbytnio się nie pocą i są raczej suche, bawełniane skarpetki spokojnie mogą pozostać świetnym wyborem. Jednak gdy tylko przyjdzie chłód, śnieg, wilgoć lub dłuższy pobyt na zewnątrz, lepiej sięgnąć po materiały, które odprowadzają wilgoć od stopy i utrzymują ją suchą. Sucha stopa = ciepła stopa.

Jakie masz możliwości przy wyborze skarpetek dziecięcych?

• Skarpetki bambusowe – są niezwykle delikatne, przewiewne i dobrze odprowadzają wilgoć. Nadają się dla dzieci z wrażliwą skórą i atopików. Bambus jest przyjemny dla ciała i pomaga utrzymać komfort bez przegrzewania.

• Cienkie skarpetki merino – doskonałe na zwykłą zimę. Merino potrafi regulować temperaturę, odprowadza pot. Dzięki temu stópka nie pozostaje mokra i nie zaczyna marznąć, nawet gdy dziecko szaleje w śniegu.

• Ocieplane skarpetki merino frotte – idealne na większe mrozy lub dla dzieci, które łatwo marzną. Pętelki frotte na podeszwie tworzą izolację „powietrzną”, dzięki czemu skarpetka grzeje znacznie mocniej, ale wciąż pozostaje przewiewna.

• Skarpetki funkcjonalne z syntetykiem (np. poliester) – dobry wybór dla bardzo aktywnych dzieci. Często stosowane w połączeniu z merino, aby skarpetka szybko schła, a jednocześnie grzała. 

Ciepłe stopy zimą to nie kwestia podwójnej warstwy skarpetek, ale jednej odpowiedniej skarpetki merino. Dziecko ma suchą stopę, palce mogą się ruszać, a buty wtedy naprawdę spełniają swoją funkcję.

3. Aktywny ruch

Zimą ogromną rolę odgrywa jeszcze jedna rzecz, która jest często niedoceniana: ruch. Gdy dziecko tylko stoi w miejscu lub siedzi w wózku, ciało nie wytwarza tyle ciepła, a krew wolniej dopływa do końcówek palców. I w tym momencie zaczyna być zimno nawet w dobrych butach i ciepłym ubraniu.

Z kolei dziecko, które rusza się na zewnątrz, biega, skacze w zaspy, lepi bałwana lub goni się z kolegami, samo wytwarza ciepło. Mięśnie pracują, krążenie krwi przyspiesza, a ciepła krew dociera aż do paluszków u stóp i rąk. Dlatego obowiązuje prosta zasada: im więcej dziecko rusza się zimą, tym większą ma szansę pozostać w cieple.

To również powód, dla którego czasem nie wystarczy dodawać kolejnych warstw, jeśli dziecko nie może się porządnie ruszać (na przykład z powodu zbyt ciasnych butów lub zbyt „napakowanego” ubrania).  Ruch jest po prostu naturalnym źródłem ciepła, które zimą działa najlepiej.

W co ubierać dzieci zimą?

Trzy czynniki ciepłych stóp omówiliśmy. Teraz przyjrzyjmy się temu, jak ubierać dzieci zimą na reszcie ciała, aby było im ciepło zarówno podczas ruchu na zewnątrz, jak i na przykład w wózku czy nosidełku.

Pierwsza warstwa na ciele powinna być z merino, bambusa lub innego materiału funkcjonalnego – nie z bawełny. Bawełna wchłania wilgoć, a potem chłodzi. Merino body lub koszulka odprowadza pot z dala od ciała. To zasadnicza różnica, którą zauważysz już po pierwszej godzinie aktywnego pobytu na zewnątrz. Dla wrażliwej skóry bambus jest jeszcze delikatniejszym wyborem – hipoalergiczny, antybakteryjny i jeszcze bardziej miękki niż merino.

Druga warstwa zapewnia izolację. Bluza polarowa lub sweter z merino izolują ciepło. Syntetyczny polar odprowadza wilgoć na zewnątrz, wełniany sweter reguluje temperaturę. Ta warstwa tworzy poduszkę termiczną między ciałem a otoczeniem zewnętrznym.

Trzecia warstwa chroni przed wiatrem i śniegiem. Softshellowa nieprzemakalna kurtka lub kombinezon dla dzieci musi być oddychający, to kluczowe. Nieoddychająca kurtka uniemożliwia odprowadzanie wilgoci i dziecko się spoci. Wtedy wystarczy chwila spokoju i będzie mu zimno.

U zupełnie małych dzieci, które są w wózku lub w nosidełku i nie są w aktywnym ruchu, ogólnie obowiązuje zasada, że potrzebują mniej więcej o jedną warstwę więcej niż dorosły. Powód jest prosty: niemowlę nie wytwarza ruchem tyle ciepła co większe dziecko, więc szybciej się wychładza. Pamiętaj, że tą dodatkową warstwą może być na przykład śpiworek lub kocyk.

Test karku = najpewniejsza kontrola ciepła

Niezależnie od tego, czy dziecko leży w wózku, czy biega na zewnątrz, najlepsza kontrola tego, czy jest mu w sam raz, jest zawsze taka sama: kark.

• Kark przyjemnie ciepły → dziecku jest dobrze, warstwy są dobrane prawidłowo.

• Kark zimny → dodaj warstwę.

• Kark spocony / gorący → ujmij warstwę, dziecko jest przegrzane.

Rączki i nóżki zimą często wydają się zimne nawet wtedy, gdy dziecku jest w rzeczywistości dobrze. Kark nie kłamie i pomoże Ci o wiele bardziej, niż myślisz

Trzy najczęstsze błędy przy ubieraniu dzieci zimą

Mimo że staramy się ubrać dzieci jak najlepiej, zimą w kółko powtarzają się trzy błędy, które prowadzą do tego, że dzieciom i tak jest w końcu zimno.

1) Zbyt wiele ciepłych warstw

To chyba najczęstsza pomyłka. Gdy na zewnątrz jest mróz, mamy tendencję do dodawania dziecku kolejnej i kolejnej warstwy „na wszelki wypadek”. Ale zimą obowiązuje zasada, że gdy warstw jest za dużo, dziecko się przegrzewa, poci, a potem bardzo szybko wyziębia. Dlatego zimą warto trzymać się prostej reguły: mniej znaczy więcej. Lepiej ubrać dwie cienkie warstwy niż jedną naprawdę ciepłą. Ważne jest, aby mieć możliwość dodania lub odjęcia jednej warstwy w dowolnym momencie.

2) Nieodpowiednia pierwsza (spodnia) warstwa na ciele

Drugi najczęstszy błąd to materiał odzieży, która znajduje się bezpośrednio przy ciele. Pierwsza warstwa jest bowiem najważniejsza, jej zadaniem jest odprowadzanie wilgoci z dala od skóry. Gdy dziecko ma jako pierwszą warstwę bawełnę, dzieje się tak: bawełna wchłania pot i trzyma go przy ciele. Gdy tylko materiał jest wilgotny, w chłodzie zaczyna chłodzić. Więc nawet gdyby dziecko miało najlepszą kurtkę, wilgotna pierwsza warstwa zepsuje cały komfort.

Co działa lepiej? Merino lub bambus (ewentualnie inne materiały funkcjonalne). Odprowadzą one pot, ciało pozostanie suche, a dziecko nie wyziębi się w momencie, gdy się zatrzyma.

3) Dwie pary skarpetek do butów zimowych

Ten błąd jest bardzo rozpowszechniony: rodzice wkładają dziecku do butów dwie pary skarpetek, aby było mu „jeszcze cieplej”. Ale efekt jest często odwrotny. Dwie pary skarpetek bowiem ściskają stopę, palce nie mogą się ruszać, stopa jest gorzej ukrwiona. Palce zaczynają marznąć nawet w ocieplanych butach. Ponadto w bucie gromadzi się wilgoć, a ciepło ucieka jeszcze szybciej.

Zimą lepszym wyborem jest zatem: jedna wysokiej jakości cieplejsza skarpetka (idealnie merino) niż dwie cienkie warstwy. Stopa pozostaje sucha, palce mają przestrzeń, a buty w końcu działają tak, jak powinny.

Dalsze inspiracje i praktyczne poradniki

• Jak prawidłowo warstwować odzież zimą: Szczegółowy przewodnik po połączeniach merino, bambusa i polaru 
• Jak zmierzyć stopę dziecka do butów zimowych: Praktyczna instrukcja mierzenia stóp 
• Przewodnik po poszczególnych materiałach: Czego nie dowiesz się z metki
• Przewodnik barefoot dla początkujących:  Wszystko, co musisz wiedzieć o przejściu na barefoot
  

Dlaczego współpracujemy z Footic?

Z Footic dzielimy te same wartości i ten sam sposób myślenia o dzieciach, ruchu i obsłudze klienta. Footic stawia na uczciwość, otwartą i ludzką komunikację oraz na szczerą chęć pomocy rodzicom w wyborze tego, czego ich dziecko naprawdę potrzebuje. Duży nacisk na fachowość i jakość – to dokładnie te zasady, na których opierają się obie marki. 

Dlatego łączenie sił ma dla nas sens: Footic dba o zdrowy rozwój dziecięcych stóp i swobodę ruchu od ziemi w górę, my dbamy o warstwy funkcjonalne i komfort całego ciała. 

Wspólnie oferujemy więc rodzicom wyposażenie, które pozwala dzieciom przebywać na zewnątrz w komforcie, cieple i naturalnym ruchu w każdą pogodę.